Russische Federatie

 

Onderdrukking van advocaten in de Russische Federatie

De vrijheid van mensenrechtenadvocaten in Rusland staat al lange tijd onder druk, met name die van hen die in het noorden van de Kaukasus, inclusief Tsjetsjenië, Dagestan en Ingoesjetië, actief zijn. Ze vertegenwoordigen meestal slachtoffers van mensenrechtenschendingen die vermoedelijk zijn begaan door rechtshandhavers of familieleden van vermisten die vermoedelijk zijn gekidnapt door leger of politie in Tsjetsjenië. Maar ook bedrijfsadvocaten krijgen in toenemende mate te maken met bedreigingen, met name zij die beroemde zaken doen.

Advocaten in de Russische Federatie worden onderworpen aan strafrechtelijke onderzoeken en worden in sommige gevallen gearresteerd of eindigen in de gevangenis, worden verbannen of vermoord. Verschillende advocaten hebben geklaagd over intimidatie, waaronder doorzoeking van hun kantoor en inname van gevoelige documenten. Sommigen riskeren schrapping van het tableau: Russische aanklagers hebben geprobeerd om ten minste veertien advocaten die verdedigers van Yukos hebben bijgestaan te laten schrappen vanwege het overtreden van de beroepsethiek. Tot nu werden al deze pogingen afgewezen door de advocatenorde in Moskou.

Advocatuur in de Russische Federatie

Het is niet nodig om een vergunning te hebben om als juridisch adviseur op te treden, maar alleen leden van de Russische advocatenordes is het toegestaan om in de rechtbank te verschijnen in strafzaken. Advocaten hebben geen professioneel monopolie over rechtsbijstand in civiele zaken. Ingevolge de Wet op de Juridische Praktijk en de Balie uit 2002 hebben alle Russische regio’s een enkele instantie, de Baliekamer, waarvan men lid moet zijn om als advocaat erkend te worden. Elke baliekamer heeft ook een bekwaamheidsraad welke in staat is om kandidaten tot de balie te laten toetreden en om disciplinaire procedures te initiëren. Naast de regionale baliekamers is er de federale baliekamer, gevestigd in Moskou. Naast de bovengenoemde wet zijn er ook procedurele gedragsrichtlijnen en een ethische gedragsrichtlijn op advocaten van toepassing.

Internationale mensenrechtenverdragen

De Russische Federatie heeft een aantal mensenrechtenverdragen geratificeerd, waaronder het Internationaal Verdrag inzake Burger- en Politieke Rechten, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten (volledig) en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (met voorbehoud). Deze internationaalrechtelijke verdragen hebben ingevolge Hoofdstuk 1, artikel 15 van de Russische grondwet voorrang ten opzichte van nationale wetgeving.

Aandachtspunten L4L

L4L maakt zich zorgen over het falen van de Russische autoriteiten om te voldoen aan haar internationaal rechterlijk verplichtingen ten aanzien van het garanderen van effectieve toegang tot onafhankelijke juridische bijstand voor haar burgers. Deze verplichtingen zijn vervat in de Basic Principles on the Role of Laywers van de Verenigde Naties, en zoals opgenomen in artikel 14 van het BuPo-verdrag. L4L vreest dat dit gevolgen heeft voor het recht op een eerlijk proces in Rusland, en voor de gelijkheid van partijen in juridische procedures.

Hoewel Rusland gesteld heeft dat er wetten van kracht zijn ter bescherming van de onafhankelijkheid van Russische advocaten, is het L4L gebleken dat de implementatie van deze wetten tekortschiet. In de praktijk bieden de autoriteiten onvoldoende waarborgen om ervoor te zorgen dat advocaten hun werk in vrijheid en onafhankelijk kunnen doen. Als gevolg hiervan ondervinden advocaten problemen in hun dagelijkse werkzaamheden, zodat ze hun cliënten niet de bijstand kunnen verlenen waartoe die op basis van artikel 14 van het BuPo-verdrag recht wel recht hebben.

Met name advocaten die mensenrechtenactivisten bijstaan, dan wel advocaten die zelf als mensenrechtenactivist bekend staan zijn het slachtoffer van intimidatie en bedreiging. Hun kantoren worden doorzocht, hun dossier worden bekeken, hun processtukken worden gelezen en zij zijn het slachtoffer van onterechte vervolgingen en valse tuchtrechtelijke klachten. De reden voor dit alles is slechts gelegen in de inhoud van de zaken die zij verdedigen, dan wel waar zij voor staan. Het gevolg is dat advocaten geschrapt worden van het tableau, in de gevangenis geraken en in de ergste gevallen zelfs vermoord worden.

L4L roept Rusland op haar internationaalrechtelijke verplichtingen na te komen, de rol van de advocatuur te respecteren en te stoppen haar onafhankelijke advocatuur te beïnvloeden in het uitvoeren van zijn werkzaamheden.

Activiteiten L4L

In april 2014 heeft L4L een rapport over de stand van de advocatuur in de Russische Federatie ingediend bij de VN Mensenrechtencomité (Submission on the List of Issues to the Human Rights Committee Consideration of the Seventh Periodic Report of the Russian Federation). Dit is een primeur voor L4L, aangezien zij nog nooit een rapport heeft ingediend bij het orgaan dat toeziet op naleving van de waarden van het Verdrag inzake Burgerlijke en Politieke Rechten (BuPo).

L4L heeft door middel van een schrijfactie of op een andere manier aandacht gevraagd voor de situaties van Sapiyat Magomedova (augustus 2011), Stanislav Markelov (januari 2009), Irina Kodzaeva (januari 2008), Karinna Moskalenko (juni 2007), Mikhail Trepaskin (januari 2005 en april 2007), Olga Georgievna Artyukhova (juni 2004) en Evgeny Baru (juni 2004).

Meer nieuws uit Russische Federatie

8 november 2018

Human rights lawyer’s car set on fire

Russische Federatie

On 4 november during the night the car of human rights lawyer Lyudmila Aleksandrovna was set on fire. This was reported by Frontline Defenders on their website. Lyudmila Aleksandrovna is a lawyer working in the Krasnodar region. There have been

Lees verder
25 oktober 2018

Advocaat Mikhail Benyash gearresteerd

Russische Federatie

Op 9 september 2018 werd de Russische advocaat Mikhail Benyash gearresteerd in de stad Krasnodar, waar hij juridische bijstand wilde verlenen aan vreedzame demonstranten bij een protest tegen de verhoging van de pensioenleeftijd. Op 23 oktober beval de rechtbank zijn

Lees verder
26 september 2018

Mondelinge verklaring voor UPR outcome

Russische Federatie

Op 20 september 2018 heeft Lawyers for Lawyers een mondelinge verklaring afgelegd tijdens de 39e zitting van de VN-Mensenrechtenraad. Tijdens deze zitting werd het Universal Periodic Review (UPR) outcome report, het rapport met aanbevelingen, van de Russische Federatie vastgesteld. Voor deze UPR-sessie

Lees verder
20 december 2017

Noteer in de nieuwe agenda: 24 januari Dag van de bedreigde advocaat

Russische Federatie

Egypte: piramides, duiken…en bedreigde advocaten Egypte heeft twee gezichten. Een prachtige vakantiebestemming. Maar ook een land van contrasten en conflicten. De mensenrechten en de onafhankelijkheid van de rechtspraak komen voortdurend onder druk. Ook de situatie van advocaten verslechtert in een

Lees verder